Nawet jeśli od śmierci bliskiej osoby minęło kilka czy kilkanaście lat, nadal można ubiegać się o środki zgromadzone na jej subkoncie w ZUS i w OFE. Roszczenie o ich wypłatę nie ulega przedawnieniu. Nie w każdym jednak przypadku środki te podlegają dziedziczeniu. Znaczenie ma to, czy zmarły miał subkonto w ZUS, czy należał do OFE, a przede wszystkim, czy miał już przyznaną emeryturę docelową i jak długo ją pobierał. Od członkostwa w OFE zależy również, gdzie należy rozpocząć formalności – w ZUS czy w otwartym funduszu emerytalnym.
Po śmierci ubezpieczonego środki zgromadzone na jego subkoncie w ZUS mogą być dziedziczone.
Nie każdy jednak miał takie subkonto. Osoby urodzone przed 1 stycznia 1949 roku nie mogły przystąpić do OFE, dlatego nie miały również subkonta w ZUS. W przypadku osób urodzonych w latach 1949–1968 subkonto zakładano tylko tym, które należały do OFE. Natomiast osoby urodzone po 1968 roku mają je niezależnie od członkostwa w funduszu. Dzisiaj przystąpienie do OFE jest dobrowolne. Osoby, które po raz pierwszy wchodzą na rynek pracy mają cztery miesiące na zawarcie umowy z wybranym funduszem. Jeśli tego nie zrobią, część ich składki emerytalnej, wynosząca 7,3 proc. podstawy jej wymiaru, trafia na subkonto w ZUS– informuje Krystyna Michałek, regionalna rzeczniczka prasowa ZUS w województwie kujawsko-pomorskim.
Samo posiadanie subkonta nie oznacza jednak, że po śmierci ubezpieczonego zawsze będzie można otrzymać zgromadzone na nim pieniądze. Jeśli zmarły ukończył 65 lat i miał już przyznaną emeryturę docelową, środki z subkonta zostały uwzględnione przy obliczaniu wysokości jego emerytury i nie podlegają już dziedziczeniu. Jeśli jednak emeryt zmarł przed upływem trzech lat od miesiąca, od którego po raz pierwszy wypłacono mu emeryturę docelową, osoby uprawnione mogą otrzymać tzw. wypłatę gwarantowaną. Po upływie tego okresu wypłata ta już nie przysługuje. Środków nie można również odziedziczyć po osobie, która skorzystała z wcześniejszej emerytury, jeśli warunkiem jej przyznania było przekazanie pieniędzy z OFE i subkonta do budżetu państwa.
Kto może otrzymać pieniądze po zmarłym?
Środki zgromadzone na subkoncie w ZUS oraz na rachunku w OFE mogą trafić nie tylko do najbliższej rodziny. O tym, kto je otrzyma, decyduje przede wszystkim sam ubezpieczony, wskazując za życia osoby uprawnione. Może to być małżonek, dziecko, ale również osoba niespokrewniona, np. przyjaciel.
Jeśli nikogo nie wskazał, pieniądze wchodzą w skład spadku. Wysokość wypłaty zależy od tego, ile środków zgromadził zmarły i jaki udział przysługuje osobie uprawnionej.
Jeśli małżonków łączyła wspólność majątkowa, połowa środków zgromadzonych w czasie jej trwania na subkoncie w ZUS oraz na rachunku w OFE przypada żyjącemu małżonkowi. Nie jest to jednak wypłata gotówkowa. Środki są przekazywane odpowiednio na jego subkonto w ZUS i rachunek w OFE. Pozostała część trafia do osób wskazanych przez zmarłego, a jeśli nikogo nie wskazał – wchodzi w skład spadku.
Gdzie i jak złożyć wniosek?
To, gdzie należy rozpocząć formalności, zależy od tego, czy zmarły był członkiem OFE. Jeśli tak, wniosek trzeba złożyć w funduszu, do którego należał. Po podziale środków OFE ma 14 dni na przekazanie do ZUS informacji o osobach uprawnionych i ich udziałach. Na tej podstawie ZUS dzieli i wypłaca środki zapisane na subkoncie. Ma na to trzy miesiące od otrzymania zawiadomienia z OFE. Nie trzeba więc składać drugiego wniosku w ZUS.
Jeśli zmarły miał wyłącznie subkonto w ZUS, wniosek należy złożyć bezpośrednio w Zakładzie na formularzu USS. Dotyczy to zarówno osób, które nigdy nie należały do OFE, jak i tych, których wszystkie środki zostały przeniesione do ZUS w ramach tzw. suwaka bezpieczeństwa, a członkostwo w funduszu ustało.
A co zrobić, jeśli nie wiemy, do którego OFE należał zmarły?
Taką informację można uzyskać w ZUS. Osoba, która ma interes prawny w jej uzyskaniu, powinna złożyć wniosek. Nie ma specjalnego formularza. Wystarczy własnoręcznie napisane pismo lub wniosek złożony ustnie do protokołu w placówce ZUS. Do wniosku należy dołączyć dokument potwierdzający interes prawny, czyli prawomocne postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku albo zarejestrowany akt poświadczenia dziedziczenia.
Jak za życia wskazać lub zmienić osoby uprawnione do środków z subkonta?
Każdy, kto ma subkonto w ZUS, może zadbać o to, aby po jego śmierci pieniądze trafiły do wybranych osób. Wystarczy wskazać uprawnionych, a w razie potrzeby później zmienić swoją dyspozycję. Osoby posiadające wyłącznie subkonto w ZUS mogą to zrobić na formularzu UWU. Członkowie OFE wskazują uprawnionych w swoim funduszu i tam zgłaszają wszelkie zmiany, nawet jeśli nie przekazują już do niego nowych składek.
Napisz komentarz
Komentarze